Foto: Koen van der Lee Fotografie. De toehoorders hingen aan Roeland’s lippen terwijl hij verslag deed van zijn machtige Climbing4Climate tocht langs alle 82 vierduizenders van de Alpen. Hij klom alle toppen vanuit het dal en fietste honderden kilometers tussen de klimgebieden. Maar ook liet hij zien dat door klimaatverandering de risico’s steeds verder toenemen en hoe de menselijke psyche zowel de veiligheid als het oplossen van klimaatverandering in de weg zit.

Daarna nam spreker Roeland van Oss ons meteen mee naar een prachtige foto van hem op een hoge top boven de Aletsch Gletscher en stelde zich voor als “De mens… in de wereld van de bergen”. Roeland blijkt veelzijdig. Hij is één van de weinige Nederlanders die de kwalificaties IFMGA-berggids en Expeditie klimmer heeft. Voorts deed hij een master in Management en is bezig met een Master Toegepaste Psychologie.

Foto: Jennie Zhang.

Roeland liet ons zien hoe hij fietsend en klimmend, zonder enig gemechaniseerd vervoer, door de Alpen trok. Tegelijk nam ons mee op uitstapjes nog naar hogere bergen in de Himalaya en lagere in de Alpen. Roeland: “De hoogste berg is niet altijd de beste. Met een klant beklom ik diverse bergen die net geen vierduizender zijn. Die paar meter verschil betekende een heerlijke belevenis zonder mensenmassa’s”. Tegelijk dragen vooral verre vliegreizen fors bij aan klimaatverandering met grote gevolgen. We zagen instortende rotspilaren, enorme rots- en ijslawines, verdwijnende Gletsjers en steeds grotere gebieden met wateroverlast of juist watertekorten. “Die prachtige wereld van de bergen staat onder druk van de mens. Door klimaatverandering ik heb de Alpen zien veranderen in de afgelopen decennia”, aldus Roeland.

Op een dag vond Roeland een leeg colaflesje hoog op een berg en bedacht “laat ik hem gewoon maar eens oprapen, en kijken wat er gebeurt. Niet vloeken, niet wijzen naar de person die dit heeft achtergelaten. Maar zelf gaan staan voor mijn eigen gevoel.” En die gedachte leidde tot de geboorte daarmee Climbing4Climate geboren; gewoon zelf iets doen.
Foto: Koen van der Lee Fotografie.

Maar hoe kan het dat we zo van de bergen houden en tegelijk toch blijven bijdragen aan de schade door klimaatverandering of afval? En, met het toenemende gevaar in het hooggebergte, hoe komt het dat we dan toch verkeerde beslissingen nemen met soms fatale gevolgen? Om daar iets over te zeggen putte Roeland uit zijn sociale psychologiestudie. Met opmerkingen als “wanneer iets fout gaat heeft een ander het gedaan maar als het goed gaat dan komt dat door onszelf”, de zogenaamde attributie-bias. Ook blijkt uit onderzoek dat mensen het lastig vinden om een fout toe te geven. Ego, eerzucht, gebrek aan empathie, problemen met sociale vaardigheden, groepsdruk, het zijn vaak terugkerende factoren bij gevaarlijke en situaties ongelukken.

Foto: Paul Peeters Terug naar beeldvorming. Uiteraard stond de MontBlanc op de lijst van vierduizenders. De beklimming haalde de pers bij het AD, maar die kwam niet verder dan de kop dat de twee heren ondanks waarschuwingen de Mont Blanc beklommen. Wat dom! Maar natuurlijk niets over het voorafgaande overleg met lokale gidsen en de professionaliteit van de ‘heren’ en al helemaal niet over het klimaat. Door beeldvorming bleef de kern van het project onbesproken en sensatie-zoeken vierde, zoals zo vaak, hoogtij. Weken later “eindigde zo mijn Climbing4Climate project. Zonder veel media-aandacht. Je kan je inzetten voor iets belangrijks, maar kennelijk gaat het om hard schreeuwen. Alleen, daar had ik geen zin in”.

Foto: Roeland van Oss. Tegen kwart voor tien rondde Roeland zijn indringende presentatie af waarin hij niet alleen de mooiste beelden liet zien, maar ook de paradoxen in ons gedrag. En zelfs een tipje van de sluier oplichtte hoe de menselijke psyche daar debet aan is. Een bijzonder evenement dat hopelijk velen tot nadenken zal stemmen. Hoewel, de laatste vragensteller in de zaal – “Wanneer ga je weer naar de Himalaya” – daar nog net zo aan toegekomen leek.
Foto: Roeland van Oss.